LED Işık ve Küçük Teneke Pullar Kanser Hücrelerini Öldürürken Sağlıklı Hücreleri Koruyor

Yeni bir kanser tedavisi, kanser hücrelerini etkisiz hale getirmek için LED ışığı ve küçük kalay pullarını birleştiriyor.

Kanser tedavisinde çığır açabilecek yeni bir yöntem, LED ışığı ile minik kalay pullarını (SnOx nanoflake’leri) bir araya getirerek kanser hücrelerini etkisiz hale getiriyor; üstelik sağlıklı hücrelere zarar vermeden ve kemoterapinin ağır yan etkilerine gerek kalmadan.

Bu yenilik, Texas Üniversitesi (Austin) ile Porto Üniversitesi’nin UT Austin-Portekiz Programı kapsamında yürüttüğü uluslararası bir iş birliğinin sonucu. Araştırmacılar, hâlihazırda lazer tabanlı ışık terapilerinin önünde duran yüksek maliyet, özel laboratuvar gerekliliği ve sağlıklı dokulara zarar verme riskleri gibi engelleri ortadan kaldırmayı hedefliyor. LED teknolojisinin uygun maliyeti ve erişilebilirliği, yöntemi çok daha yaygın kullanılabilir hâle getirebilir.

Projenin liderlerinden Texas Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Jean Anne Incorvia, hedeflerini şöyle anlatıyor:“Etkili olduğu kadar güvenli ve herkesin ulaşabileceği bir tedavi istedik. LED ışığı ve SnOx nanoflake’lerini birleştirerek, sağlıklı hücrelere dokunmadan kanser hücrelerini nokta atışı hedefleyen bir yöntem geliştirdik.”

Kanser hücrelerinde çarpıcı sonuçlar

ACS Nano’da yayımlanan son çalışmaya göre tedavi, yalnızca 30 dakikalık uygulamayla:

• Cilt kanseri hücrelerinin %92’sini,

• Kolorektal kanser hücrelerinin ise %50’sini yok etmeyi başardı.

Daha da önemlisi, bu sırada sağlıklı insan cilt hücreleri zarar görmedi. Bu bulgu, yöntemin hem seçici hem de güvenli olabileceğini gösteriyor.

Işıkla kanseri ısıtarak yok etmek

Kanser, dünyada ikinci en büyük ölüm nedeni olmaya devam ediyor. Bu nedenle araştırmacılar alternatif tedavilere büyük önem veriyor. En dikkat çeken yöntemlerden biri, yakın kızılötesi fototermal terapi: kanser hücrelerini yüksek sıcaklığa çıkararak öldüren bir ışık temelli tedavi.

UT Austin ve Porto Üniversitesi’nin çalışması, bu yaklaşımın LED destekli, daha ucuz ve yaygın kullanıma uygun bir versiyonunu geliştirmeye odaklanıyor.

Gelecek: Hastaneden eve taşınabilecek tedavi

Araştırmacıların önündeki iki büyük hedef var:

1. Işığın ısıyı nasıl oluşturduğunu ve bu sürecin hücreler üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak.

2. Daha etkili olabilecek yeni katalizör malzemeleri keşfetmek.

Ayrıca klinisyenlerin ve hastaların kolayca kullanabileceği cihazlar geliştirilmesi de planlanıyor.

Porto Üniversitesi’nden proje lideri Dr. Artur Pinto, teknolojinin geleceğini şöyle özetliyor:“Amacımız, bu tedaviyi her yerde ulaşılabilir hâle getirmek; özellikle de özel ekipmanların olmadığı bölgelerde. Bir gün, özellikle cilt kanserlerinde, tedavinin hastaneden çıkıp hastanın evine taşınacağına inanıyoruz.”

Araştırmacılar, ameliyat sonrası cilde yerleştirilebilecek küçük bir cihazın, kalan kanser hücrelerini ışınlayarak yok edebileceğini ve böylece tekrar oluşma riskini azaltabileceğini öngörüyor.

2021’de UT Austin-Portekiz Programı kapsamında bir araya gelen Incorvia ve Pinto, o günden bu yana iki boyutlu malzemelerin kanser tedavisindeki rolünü yeniden tanımlayacak önemli atılımlar yapmayı sürdürüyor.